Dutch trashures
Vuilnis op de bevroren Rozengracht - foto Frits Weeda, 1963. Gemeentearchief AmsterdamDumpster divingOpkoper - Het Leven, 1925


Een morgenster,


zo noemen ze iemand die in de late en vroege uurtjes de straat langsgaat om 'waardevolle' dingen op te duikelen bij het vuil.
Tegenwoordig is ook de term stadsjutter in zwang. Zelf noem ik me gekscherend een straatarcheoloog. Voorzichtig maak ik de gevonden schatten schoon, kalefater ze op en presenteer ze in hun nieuwe glorie.

Elk voorwerp vertelt zijn eigen verhaal.

Vrouwen ende hare secreten


Net voor er een enorme plensbui viel, redde ik begin jaren '90 in Amsterdam op de Vrijheidslaan een bijzonder boekje bij het vuil. Het zat in een oude koffer vol boeken, waaronder enkele Joodse gebedsboeken. 

Gelijk ging mijn fantasie de vrije loop over hoe deze boeken de oorlog hadden overleefd, daarna decennialang onberoerd op een vliering hadden gelegen, om uiteindelijk toch op straat te zijn beland.

In het bewuste boekje - prachtig in leren kaft, maar bijna uiteengevallen - zijn een tweetal publicaties over het baren van kinderen gebundeld.
Het eerste heet De Natuere ende Complexie der Vrouwen, uitgegeven in 1619 te Antwerpen door Jacob Bosselaer. De ondertitel luid: 'De natuere ende complexie der vrouwen. Hoemense zal onderkennen, die van natueren blij-geestich zijn, ende gheerne byslapen, ende vande ghene die swaermoedich zijn, ende niet gheerne by en slapen: Ooc om te zien oft een vrouwe bevrucht is, oft niet, ende oft sy een kechtken oft een meysken draegt. Met meer ander secreten der vrouwen.'

De tweede publicatie is Den nieuwen Vermeerderde Roosengaert uit 1623: 'Vande bevruchte Vrouwen, en hare Secreten, Ontfanginge, baringe, Vrouwen en Mannen raet te geven die onvrugtbaer zijn; alle sieckten der zwangere Vrouwen (oock als zy in barens noodt ende van kinde gelegen zijn te remedieren. Vele geexperimenteerde remedien, voor Voesters, kinderen, ende wat daer aenkleeft. Alles genomen uyt de Schriften van de experste Schrijvers: Als Albertus Magnus, Plinius , Avicenna, Galenus, Marcus Varro, Ambrosius Vare en meer andere.'